Stratejik Yatırım Teşvik Belgesi

Sefa KILIÇ
15 Ağu
4 dakikada okunur

Türkiye'nin Geleceğine Yön Veren Stratejik Yatırım Teşvik Belgesi kapsamındaki Yatırımlar İçin Kapsamlı Rehber

Türkiye ekonomisinin geleceğini şekillendiren, katma değeri yüksek, dışa bağımlılığı azaltan ve teknolojik dönüşümü hızlandıran yatırımlar, devlet tarafından "stratejik" olarak nitelendirilmekte ve özel destek mekanizmaları ile teşvik edilmektedir. 9903 sayılı "Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar" bu desteklerin yasal çerçevesini çizerken, "Stratejik Hamle Programı" ise bu yatırımların hayata geçirilmesindeki yol haritasını sunmaktadır.

Eğer siz de Türkiye'nin geleceğine yön verecek bir yatırım planlıyorsanız, Stratejik Yatırım Teşvik Belgesi'nin sunduğu eşsiz avantajları ve başvuru süreçlerini anlamak, projenizin başarısı için kritik öneme sahiptir. Bu rehberde, stratejik yatırımın ne olduğundan başlayarak, desteklenen sektörlere, başvuru sürecinin inceliklerine ve projenizin nasıl değerlendirileceğine dair tüm detayları bulacaksınız.

Stratejik Yatırım Teşvik Belgesi

Stratejik Yatırım Teşvik Belgesi, basit bir üretim faaliyetinin ötesinde, ülkenin teknolojik altyapısını güçlendiren, ithalat bağımlılığını azaltan, cari açığın düşürülmesine katkı sağlayan ve uluslararası rekabet gücünü artıran öncelikli projelerdir.

Bir yatırımın "stratejik" olarak kabul edilmesi için genellikle aşağıdaki temel kriterleri sağlaması beklenir:

İthalat Bağımlılığı: Üretilecek ürünün yurt içi toplam arzının %50'den fazlasının ithalatla karşılanması.
Asgari Yatırım Tutarı: Belirlenen asgari sabit yatırım tutarı şartını sağlaması.
Yüksek Katma Değer: Yatırım sonucunda en az %40 oranında katma değer yaratılması.
Teknoloji Seviyesi: İleri ve yüksek teknoloji içeren bir üretim yapısına sahip olması.

Bu kriterleri sağlayan projeler, Stratejik Hamle Programı kapsamında değerlendirilerek en üst düzey teşviklerden yararlanma imkânı bulur.

Güncel Stratejik Yatırım Konuları (2025 ve Sonrası)

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından belirlenen ve Türkiye'nin gelecek vizyonuyla doğrudan örtüşen stratejik yatırım konuları şunlardır:

Yakıt ve kimyasalların yeşil teknolojilerle üretimine yönelik yatırımlar.
Hammadde bağımlılığını azaltacak, büyük ölçekli petro-kimya yatırımları.
Yüksek katma değerli bor ve bor türevi ürünlerin üretimi.
Kömür ve biyokütleden değerli kimyasalların üretilmesi.
Doğal ürünlerden üretilebilen ve doğada tamamıyla çözünen ürünlerin üretimi.
Birincil veya ikincil kaynaklardan nadir toprak elementi ve lityum üretimi.
Yüksek katma değerli aşı, ilaç, tıbbi cihaz, tanı kiti ve yapay zekâ tabanlı sağlık teknolojileri üretimi.
İlaç etken maddesi ve biyo benzer ilaç üretimi yatırımları.
Tıbbi görüntüleme cihazlarında kullanılan kritik alt bileşenlerin üretimi.
Elektronik haberleşme şebeke ve altyapı bileşenlerinin üretimi.
Yarı iletkenler ve bileşenleri üretimine yönelik yatırımlar.
Algılayıcı (sensör) üretimi ve bu üretimle entegre yüksek teknolojili ürün üretimi.
Yüksek katma değerli enerji depolama ve güç elektroniği üretimi.
Büyük ölçekli, Ar-Ge tabanlı, dijitalleşmeye hizmet eden makine üretimi yatırımları.
Yenilenebilir enerji üretimine yönelik türbin ve jeneratör ile hidrojen üretimine yönelik elektrolizör üretimi.
Hidrojen yakıt hücresi ve bileşenleri ile hidrojen temelli motor üretimi.
Yeni nesil mobilite teknolojileri (Batarya, algılayıcı, elektrikli motor, otomotiv yazılımı vb.).
Fosil yakıt kullanmayan ulaştırma araçları üretimi.
Lokomotif ve tren seti üretimi.
Doğal ve sentetik elyaf hammaddeleri üretimi.
İleri teknoloji içeren teknik tekstil ürünleri.
Akıllı tarım uygulamalarına yönelik yüksek teknolojili ürünler.
Demir-çelik hariç, birincil kaynaktan entegre değerli ana metaller ve demir dışı metallerin üretimi.
Yüksek teknoloji geliştiren yenilik tabanlı savunma sanayi yatırımları.
Bakanlık tarafından ilan edilen HIT-30 Programı yatırım konuları.
Uluslararası firmaların küresel tedarik zincirlerine entegre ara malı üretimi.

Stratejik Yatırımlara Sağlanan Destek Unsurları Nelerdir?

Stratejik Yatırım Teşvik Belgesi'ne sahip projeler, Türkiye'deki en kapsamlı destek paketinden yararlanır. Bu destekler, yatırımın finansal yükünü hafifletmek ve projenin kârlılığını en üst düzeye çıkarmak için tasarlanmıştır:

Destekler		Stratejik Hamle Programı Değerleri
KDV İstisnası	%100	✓
Gümrük Vergisi Muafiyeti	%100	✓
Vergi İndirimi	Yatırıma Katkı Oranı (%)	40
	Vergi İndirim Oranı (%)	60
Sigorta Primi İşveren Hissesi Desteği	-	8 Yıl (6. Bölgede 12 Yıl)
Sigorta Primi İşçi Hissesi Desteği	-	Yalnızca 6. Bölgede geçerli 10 yıl
Faiz veya Kâr Payı Desteği	Destek Oranı*	%30
	Azami Destek Tutarı	180 Milyon TL
	Azami Destek Oranı	Yatırımın %15'i
Makine Desteği	Destek Oranı	%25
	Azami Destek Tutarı	180 Milyon TL
	Azami Destek Oranı	Yatırımın %15'i
Yatırım Yeri Tahsisi		✓

Başvuru ve Değerlendirme Süreci: Stratejik Hamle Programı

Stratejik yatırım başvuruları, "Stratejik Hamle Programı" adı verilen titiz bir değerlendirme sürecinden geçer. İşte adım adım süreç:

Başvuru ve Ön Değerlendirme: Yatırımcı, projesini Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü'ne sunar. Genel Müdürlük, projenin yukarıda belirtilen temel stratejik yatırım kriterlerini (ithalat bağımlılığı, katma değer vb.) sağlayıp sağlamadığını inceler.
Fizibilite ve Arz Güvenliği Değerlendirmesi: Ön değerlendirmeyi geçen projeler için yatırımcı tarafından tercih edilen bir kalkınma ve yatırım bankası aracılığıyla detaylı bir fizibilite raporu hazırlatılır. Eş zamanlı olarak, projenin ülkenin arz güvenliğine katkısı Sanayi Genel Müdürlüğü tarafından incelenir.
Komite Değerlendirmesi: Hazırlanan fizibilite raporu, arz güvenliği raporu ve diğer tüm belgeler, nihai kararı verecek olan Komite'ye sunulur.
Puanlama ve Karar: Komite, projeyi aşağıda detaylandırılan teknik, ekonomik ve mali kriterlere göre puanlar. Projenin desteklenmesi için üyelerin yarısından fazlasının 70 ve üzeri puan vermesi ve genel puan ortalamasının en az 70 olması gerekir.
Teşvik Belgesinin Düzenlenmesi: Komite tarafından onaylanan projeler için Stratejik Yatırım Teşvik Belgesi düzenlenerek yatırım süreci resmi olarak başlatılır.

Projeniz Nasıl Değerlendirilecek? Değerlendirme Kriterleri

Komite'nin projenizi değerlendirirken kullanacağı iki temel araç bulunmaktadır: Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Kararın Uygulanmasına İlişkin Yatırım Teşvik Belgesi Tebliğ Katma Değer Hesabı (EK-2) ve Stratejik Hamle Programı Değerlendirme Tablosu (EK-3).

1. Katma Değer Hesabı (EK-2)

Bu hesaplama, projenizin ülke ekonomisine ne kadar net katkı sağlayacağını ölçer. Formül şu şekildedir:

Katma Deg˘er Oranı=A(B+C+D+E)×100

Burada;

A: Net Satış Hasılatı
B: Dönem Kârı veya Zararı (Vergi Öncesi)
C: Finansman Giderleri
D: Çalışanlara Yapılan Ödemeler (Stopaj ve Sigorta Primleri Dahil)
E: Amortismanlar

Stratejik yatırım için bu oranın genellikle en az %40 olması hedeflenir.

2. Stratejik Hamle Programı Değerlendirme Tablosu (EK-3)

Projeniz, farklı ağırlıklara sahip üç ana başlık altında 100 puan üzerinden değerlendirilir:

Değerlendirme Kriterleri	Alt Kriterler	Ağırlık
Teknik Değerlendirme
	Üretim teknolojisinin yetkinliği	15%
	Yeşil dönüşüm uygulamaları	5%
Firma Kabiliyeti
	Firmanın ilgili teknolojiye ilişkin üretim kabiliyeti	15%
	Firmanın Ar-Ge geçmişi / ürünün Ar-Ge potansiyeli	5%
Ekonomik Değerlendirme
Ekonomik Değer	Katma değer, yerel kalkınma etkisi ve sektörel bağlantı analizleri	25%
	Ülke menfaatleri için projenin önemi ve arz güvenliği boyutu	10%
Mali Değerlendirme
Proje	Teşviklerin projenin gerçekleştirilmesine marjinal ekonomik etkisi	20%
Firma	Yatırımcının mali gücüne ilişkin değerlendirme	5%
TOPLAM		100%

Stratejik Yatırım Teşvik Belgesi Neden Profesyonel Destek Almalısınız?

Stratejik Yatırım Teşvik Belgesi başvuru süreci, detaylı fizibilite raporları, karmaşık teknik ve mali analizler gerektiren zorlu bir maratondur. Yapılacak en küçük bir hata veya eksiklik, projenizin reddedilmesine neden olabilir.

www.yatirimtesvikbelgesi.com olarak, Stratejik Hamle Programı'nın tüm gerekliliklerine hâkim uzman kadromuzla yanınızdayız. Proje fikrinizin ön değerlendirmesinden, fizibilite raporunun hazırlanmasına, başvuru dosyanızın eksiksiz bir şekilde oluşturulmasından, Komite sunumuna kadar sürecin her aşamasında size profesyonel danışmanlık hizmeti sunuyoruz.

Türkiye'nin geleceğine yatırım yaparken en güçlü destekleri arkanıza almak ve projenizi başarıya ulaştırmak için bizimle iletişime geçin.