Yatırım Projelerinin Stratejik Öncelik ve Teknik Değerlendirmesinde Yeni Dönem: TSP ve Öncelikli Finansman Belgesi
- NİHAN GÜVENÇ
- 3 gün önce
- 4 dakikada okunur
Yatırım Projelerinin Stratejik Öncelik ve Teknik Değerlendirmesine Dair Tebliğde Değişiklik Yapılması Hakkında Tebliğ ile sanayi ve imalat sektörüne yönelik kritik düzenlemeler hayata geçirildi.
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından yürütülen bu mevzuat güncellemesi, yatırımcıların uygun koşullu finansman imkanlarına (Hitap/Yatırım Taahhütlü Avans Kredisi - YTAK vb. finansman programlarına) erişimini kolaylaştırmak ve başvuru süreçlerini netleştirmek amacıyla Teknoloji ve Stratejik Öncelik Değerlendirme (TSP) Belgesi ile Öncelikli Finansman Belgesi süreçlerinde önemli kriterler getirmektedir.
Aşağıda, mevzuat değişiklikleri doğrultusunda TSP Belgesi nedir, kimler başvuru yapabilir, başvuru şartları ve süreçleri nelerdir gibi merak edilen tüm detayları bulabilirsiniz.
1. TSP Belgesi ve Öncelikli Finansman Belgesi Nedir?
TSP Belgesi (Teknoloji ve Stratejik Öncelik Değerlendirme Belgesi): Stratejik öncelikli ürünlerin üretimi, kritik teknolojilerin geliştirilmesi veya kritik hammaddelerin işlenmesine yönelik büyük ölçekli yatırım projelerinin Bakanlık tarafından teknik ve stratejik olarak değerlendirilip puanlandığını gösteren belgedir.
Öncelikli Finansman Belgesi: Bakanlık tarafından belirlenen öncelik kriterlerine göre, finansman programlarına başvuran projeler için kredi tahsisatının yapılmasının uygun olduğunu gösteren belgedir.
1. Katma Değer ve Teknoloji Boyutu
İmalat Sanayi Öncelikli Yatırımlar Teşvik Belgesi: Projenin bu belgeye sahip olması (20 Puan).
Yüksek/Orta-Yüksek Teknoloji: Yatırımın Orta-Yüksek veya Yüksek Teknoloji listesinde yer alması (10 Puan).
2. Verimlilik ve Sektörel Etki Boyutu
Kapasite Kullanım Oranı: Yatırım yapılan sektörün kapasite kullanım oranının %75 ve üzerinde olması (10 Puan).
Yatırımın Cinsi: Yatırım cinsinin Modernizasyon veya Tevsi yatırımı olması (10 Puan).
Yatırımın Tamamlanma Oranı: Yatırımın %20’nin üzerinde tamamlanmış olması (YMM Raporu ile) (10 Puan).
3. Ekonomiye Hızlı Katkı Boyutu
İhracat Oranı: Şirketin son 3 yıllık ortalama İhracat/Ciro oranının %10’un üzerinde olması (10 Puan).
Lokasyon: Yatırımın Organize Sanayi Bölgesi (OSB) veya Endüstri Bölgesi (EB) sınırları içinde yer alması (10 Puan).
4. Firma Ar-Ge ve İnovasyon Yetkinliği (Bu gruptaki kriterlerden toplamda en fazla 20 puan alınabilmektedir)
Ar-Ge veya Tasarım Merkezine sahip olmak.
Teknoparkta şubeye sahip olmak.
Son 5 yıl içinde başarıyla tamamlanmış en az bir TÜBİTAK projesine sahip olmak.
Son 5 yıl içinde tescil edilmiş en az bir patente sahip olmak.
Ek.5 Öncelikli Finansman Belgesi Kapsamında Önceliklendirilen Teşvik Sistemi Uygulamaları
1- 17/10/2016 tarihli ve 2016/9495 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Yatırımlara Proje Bazlı Devlet Yardımı Verilmesine İlişkin Karar kapsamındaki proje bazlı teşvik uygulaması.
2- 29/05/2025 tarihli ve 9903 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar kapsamındaki Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi Uygulaması:
Teknoloji Hamlesi Programı
Yerel Kalkınma Hamlesi Programı
Stratejik Hamle Programı
3- 15/6/2012 tarihli ve 2012/3305 sayılı mülga Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar kapsamında tanımlanan stratejik yatırımların teşviki uygulaması.”
Not: Toplam 100 puan üzerinden yapılan bu değerlendirmede 50 ve üzeri puan alan projeler için Öncelikli Finansman Belgesi düzenlenmektedir. Ayrıca Ek-5 kapsamındaki yatırımlar (Proje Bazlı, Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi ve Stratejik Yatırımlar) bu puanlama sürecine tabi tutulmaksızın doğrudan önceliklendirilmektedir.
2. TSP Belgesi Başvurusunu Kimler Yapabilir?
Aracı bankalara finansman başvurusunda bulunmadan önce Sanayi ve Teknoloji Bakanlığından TSP Belgesi almak üzere başvuru yapabilecek yatırımcı grupları şunlardır:
Özel Teşvik Kararları Kapsamındaki Yatırımcılar:
Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi Kararı (9903 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı) kapsamındaki yatırımcılar.
Proje Bazlı Devlet Yardımı Verilmesine İlişkin Karar (2016/9495 sayılı BKK) kapsamında teşvik belgesi sahibi olanlar.
Stratejik ve Kritik Alanlarda Yatırım Yapanlar:
Stratejik Öncelikli Ürün Listesi (Ek-1) kapsamında ürün üretenler,
Teknoloji Alanları Listesi (Ek-2) yer alan alanlarda Ar-Ge, yüksek teknolojiye dayalı sistem üretimi veya üretim sürecinde bu teknolojileri yoğun olarak kullananlar,
Kritik Hammadde Listesi (Ek-3) yer alan elementlerin elde edilmesi, işlenmesi veya yüksek katma değerli süreçlerden geçirilmesini hedefleyen projeler.
Teşvik Belgesi Olmadan Başvuru Yapılabilir mi?
Yatırım teşvik mevzuatı kapsamındaki desteklerden yararlanma imkânı bulunmayan yatırımcılar, stratejik ürün/teknoloji/hammadde projeleri için henüz düzenlenmiş bir yatırım teşvik belgesi olmadan da TSP Belgesi başvurusunda bulunabilirler.
Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi veya Proje Bazlı destekler kapsamında davet mektubu verilen veya destek kararı alınan projeler için teşvik belgesi henüz düzenlenmemiş olsa bile ön başvuru değerlendirmesi yapılabilir (Kesin başvuru değerlendirmesi teşvik belgesi düzenlendikten sonra yürütülür).
3. TSP Belgesi Başvuru Şartları Nelerdir?
Bakanlık portalı üzerinden yapılacak TSP Belgesi başvurularında aranan temel nicel ve nitel şartlar şunlardır:
Minimum Yatırım Tutarı: Başvuru tarihi itibarıyla Ar-Ge harcamaları dâhil öngörülen toplam yatırım tutarının en az 1 milyar TL olması şarttır.
Mali Yeterlilik (Özkaynak / Sermaye): Şirketin son verilen mali yıl bilançosunda yer alan özkaynak ya da ödenmiş sermaye tutarının en az 50 milyon TL olması gerekmektedir.
Yatırım Konusu: Projenin Ek-1 (Stratejik Öncelikli Ürünler), Ek-2 (Teknoloji Alanları) veya Ek-3 (Kritik Hammaddeler) listelerindeki alanlardan birine temas etmesi gereklidir.
Stok Yatırımları: Teknik Komite tarafından uygun görülmesi hâlinde, yatırım konusu nihai ürün veya ara girdilere yönelik stratejik stok yatırımları da TSP proje büyüklüğü hesaplamasına dâhil edilebilir.
4. Öncelikli Finansman Belgesi Şartları ve Başvuru Detayları
Eğer yatırımınız TSP Belgesi ölçeğinde (1 milyar TL) değilse veya imalat sanayinde mevcut bir teşvik belgeniz varsa, Öncelikli Finansman Belgesi alternatifinden yararlanabilirsiniz.
Kimler Başvurabilir? İmalat sanayine yönelik bir Yatırım Teşvik Belgesi sahibi olan yatırımcılar başvurabilir.
Minimum Yatırım Tutarı: Ar-Ge harcamaları dâhil öngörülen toplam yatırım tutarının en az 100 milyon TL olması gerekir.
Değerlendirme Kriterleri ve Puanlama:
Doğrudan Belge Düzenlenen Durumlar (Ek-5): Proje Bazlı Teşvikler, Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi (Teknoloji, Yerel Kalkınma, Stratejik Hamle) veya mülga 2012/3305 sayılı Karar kapsamındaki Stratejik Yatırımlar için ek bir değerlendirme yapılmaksızın Öncelikli Finansman Belgesi verilir.
Puanlama Sistemine Tabi Başvurular (Ek-6): Diğer imalat sanayi projelerinde, katma değer, verimlilik, ihracat oranı (%10 üzeri), OSB/EB konumu, Ar-Ge/Tasarım merkezi varlığı, tescilli patent veya TÜBİTAK projesi gibi kriterler üzerinden yapılan puanlamada 50 ve üzeri puan alan firmalara Öncelikli Finansman Belgesi düzenlenir.
5. Başvuru Süreci ve Dikkat Edilmesi Gereken Önemli Hususlar
Elektronik Portal Üzerinden Başvuru: Başvurular, aracı bankaya gidilmeden önce Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından oluşturulan elektronik portal üzerinden online olarak gerçekleştirilir.
Tek Program Sınırı: Aynı anda birden fazla Finansman Programı için teknik değerlendirme süreci yürütülmesi durumunda, bu programlardan yalnızca birine başvuru yapılabilir.
Faiz/Kâr Payı Desteği Kısıtı: Bu Finansman Programından yararlanan yatırımcılara, söz konusu finansman kullanımlarından doğan faiz veya kâr payı ödemeleri için teşvik belgesi kapsamında ayrıca bir faiz veya kâr payı desteği sağlanmaz.
Sıralama ve Limit Durumu: Finansman programı limitlerinin dolması veya sona ermesi durumunda başvurular durdurulabilir; mevcut Öncelikli Finansman Belgesi başvuruları arasında puana göre sıralama yapılarak yüksek puandan başlanarak değerlendirme yürütülebilir.
Özet Tablo: TSP Belgesi vs. Öncelikli Finansman Belgesi
Kriter | TSP Belgesi | Öncelikli Finansman Belgesi |
Minimum Yatırım Tutarı | Min. 1 Milyar TL | Min. 100 Milyon TL |
Mali Şart | Min. 50 Milyon TL Özkaynak / Ödenmiş Sermaye | Özel bir sermaye alt sınırı yoktur |
Hedef Kitle | Stratejik/Teknolojik/Kritik Ürün Yatırımları ve Proje Bazlı / Hamle Projeleri | İmalat Sanayi Teşvik Belgesi Sahipleri |
Teşvik Belgesi Şartı | Belgesiz başvuru imkânı mevcut | İmalat Sanayi Teşvik Belgesi zorunlu |
Değerlendirme | Teknik Komite Puanlaması | Ek-5 otomatik verilir veya Ek-6 kriterlerine göre min. 50 Puan |
Yatırım projenizin TSP veya Öncelikli Finansman Belgesi kriterlerine uygunluğunu değerlendirmek, Bakanlık portal başvurularınızı eksiksiz tamamlamak ve Yatırım Teşvik Belgesi süreçlerinizi profesyonelce yönetmek için uzman ekibimizle iletişime geçebilirsiniz.
Yorumlar